نوع مقاله : مقاله پژوهشی
تازه های تحقیق
امروزه توجه به مؤلفههای سرزمینی در قالب مفاهیم مکان، فضا، محل، منطقه و ناحیه، اساس تعریف و تحدید هویت اجتماعات انسانی قرار گرفته است؛ ناحیه و مکان برای افراد و گروههای مختلف ارزشمند است، زیرا عناصر و اجزای هویت آنان را تشکیل میدهد. یکی از نتایج چنین اتفاقی بروز رقابتهای مکانی است؛ این رقابتها در مناطق مختلف جغرافیایی و در دورههای مختلف زمانی، خود را به اشکال گوناگون به نمایش میگذارند. توانمندی نقشآفرینی و کارکردی عناصر و ساختهای مکانیفضایی در راستای تأمین نیازهای انسانی، توانمندی ارزشی مکان و فضا و اهمیت آن را در ذهن و برداشت بازیگران سیاسی و اجتماعی شکل میدهد و انگیزۀ تصاحب و دسترسی به آنها را بهمنظور تأمین خواستها و نیازهای خود پدید میآورد و اقدام و حرکت و رفتارهای رقابتی یا همکاری را در بازیگران سبب میشود.
الگوی رقابتهای مکانی را میتوان در مقیاسهای گوناگونی از نظر دامنۀ شمول و مکان وقوع در دستهبندی به شرح زیر ارائه داد.
سطح ذهنی: در این سطح که بیشتر در مقیاس فردی رخ میدهد، انسانها تعلق به مکان خاصی را با توجه به شرایط پیشآمده بر مکانهای دیگر ترجیح میدهند. این وضعیت بیشتر حالتی ذهنی دارد و معمولاً در همۀ انسانها وجود دارد.
سطح گفتاری: این سطح از دو جنبه قابل توجه است؛ یکی در اشعار و نوشتار در ارتباط مدح زادبوم انسانها و دیگر نسبت به مکانهای مجاور که نمود عینی آن را میتوان در ساختن لطیفههای گوناگون برای مکانهای رقیب دانست که بیشتر ناشی از تعلق مکانی است.
سطح رفتاری با تظاهر فضایی: در این مقیاس که از آن به «سطح رفتاری» یاد میشود، رقابتهای ناشی از مهر مکان تظاهر فضایی پیدا میکند و در فضای جغرافیایی خالق چشماندازی رقابتآمیز میشود؛ بهعنوانمثال درگیریهای بهوجودآمده، اعتراضهای دستهجمعی و طومارنویسیها و ... که علیه مکانهای رقیب، حتی در مسائل ریز و پیشپاافتاده شکل میگیرد، همگی، در این سطح جای میگیرند.
با توجه به اینکه پرسش اصلی پژوهش عبارت از شناسایی ریشۀ تداوم رقابتهای مکانی اردکان و میبد با توجه به همگونی کامل دو شهر یادشده از لحاظ فرهنگی بود، با توجه به ادبیات موجود در این ارتباط فرض اصلی این مقاله بدینگونه صورتبندی شد که ریشۀ این اختلافها را باید در مهر مکان و تعلقات ناشی از آن دانست که در گذشتۀ روابط متقابل این دو شهرستان قابل مشاهده است؛ نه صرفاً در مسائل امروزی تقسیمات کشوری. بهمنظور ارزیابی فرضیۀ پژوهش ضمن انجام مطالعات کتابخانهای و اسنادی که نتیجۀ آن حکایت از استمرار تاریخی این رقابت بین دو شهر یادشده دارد؛ یافتههای میدانی و کتابخانهای این پژوهش بهخوبی ما را به پاسخ پرسش اصلی رهنمون میسازد و جای هیچ تردیدی نمیگذارد که بهمنظور حلوفصل مشکلات موجود نباید با دیدی مکانیکی به قوانین و مقررات تقسیمات کشوری نگریست، بلکه با تحلیل تاریخیجغرافیایی روابط این دو شهر، میتوان زمینه را برای کاهش تنشها و بهکارگیری تمام توانمندیهای موجود در منطقه برای شکوفایی و بالندگی محلی و ناحیهای فراهم آورد.
موضوعات
عنوان مقاله English
نویسنده English
A sense of place as a logical outcome of human social life in a specific geographical location has existed throughout various historical periods, with feelings of superiority over others serving as a catalyst for spatial competitions. These competitions encompass a range of scales, from local to national levels. The cities of Ardakan and Maybod share cultural homogeneity, identity similarities, and geographical proximity, reflecting their geographical interconnectedness. The spatial competitions between these two cities have continually sparked reflection and inquiry, with the question of how these relationships and rivalries have developed within the context of historical geography being the focus of this article. This research is practical in nature and is conducted using descriptive and analytical methods. By relying on library resources and existing documents, the study employs a trend analysis approach and the interpretation of geographical and historical sources to collect and analyze findings. The findings of this research indicate that the spatial competitions of these two cities are not confined to specific issues pertaining to recent years; instead, the roots of this rivalry should be sought in historical geography and the collective historical memory of the inhabitants of these two cities, rather than solely in contemporary matters related to territorial divisions
کلیدواژهها English
