فرهنگ یزد

فرهنگ یزد

گذری بر فرهنگ کشاورزی سنتی در ندوشن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
فارغ التحصیل گروه جغرافیای دانشگاه یزد
10.22034/fyazd.2024.465270.1114
چکیده
برخی از ساکنان شهر تاریخی ندوشن یزد برزیگرانی هستند که به شیوۀ بسیار کهن به کشت‌وکار مشغول هستند.  کشاورزی سنتی ندوشن مانند بافت تاریخی‌اش اصالت و قدمت خود را تا حدی حفظ کرده است. علی‌رغم نوشدگی‌ها، بنیان کار همان است که تا نیمۀ قرن گذشته بر کشاورزی ایران حاکم بود. عمدۀ آب کشاورزی از قنات است و اگر مشاغلی مثل دشتبانی و بارپازی منسوخ شده است، اما افرادی را می‌توان یافت که خودشان به این حرفه‌ها اشتغال داشتند. هدف از نوشتن این مقاله، دستیابی به چگونگی شیوۀ کشت‌وکار در گذشته و شناخت بهتر مبانی تاریخ اجتماعی مردم است. پژوهش به روش تحقیقی‌توصیفی انجام گرفته و داده‌های مورد نیاز از طریق میدانی (مشاهده و مصاحبه) و مطالعات کتابخانه‌ای گردآوری شده است. ابتدا چگونگی کار، سنت‌ها و قوانین نانوشته حاکم بر کشاورزی ندوشن تشریح و تجزیه‌وتحلیل شده و عملکرد کشاورزان این محل با نواحی مشابه مقایسه شده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که کشاورزی سنتی در ندوشن، سازمان اجتماعی دقیق و منظمی بوده است و با شرایط انسانی و طبیعی محلی هماهنگی دارد، پس باید از کشاورزی سنتی ندوشن به‌عنوان یک میراث فرهنگی مهم نگهداری کرد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

A Glance at Traditional Agriculture in Nodushan

نویسنده English

mahdi jafary
Graduated from geographical group at Yazd university
چکیده English

Some residents of the historic town of Nodushan, located in Yazd Province, are farmers who engage in agriculture following age-old methods. Traditional farming in Nodushan, much like the historic fabric of the town, has preserved a significant degree of its tradition. Despite modern developments, agriculture in the region has remained consistent with the practices that dominated Iranian farming until the mid-20th century. Most of the agricultural water supply comes from qanats. While certain professions, such as dashtbani (field guarding) and barbazi (wheat threshing), have become obsolete, individuals who previously practiced these trades can still be found. The aim of this study is to explore past agricultural practices and gain a deeper understanding of the social history of the local population. The research employs a descriptive methodology, with data collected through fieldwork (observations and interviews) and library studies. The paper begins by describing and analyzing the practices, traditions, and unwritten rules governing agriculture in Nodushan, and compares the performance of local farmers with those in similar regions. The findings indicate that traditional agriculture in Nodushan is characterized by a precise and well-organized social system, harmonized with the region's human and environmental conditions. Consequently, traditional agriculture in Nodushan should be preserved as an important cultural heritage.

کلیدواژه‌ها English

Traditional Agriculture
Nodushan
Dashtbani
Barpazi
ـــ ابراهیمی، محمدصادق و ترابی، ترابی (1398). احیاء دانش بومی برداشت سنتی آب کشاورزی (گاوچاه) در ایران، الگویی کار‌آفرینانه». دانش‌های بومی ایران، 6(2): 464 ـــ 609.
 ـــ احمدیان، علی، (1388)، سیمای علی‌آباد، یزد: انتشارات اندیشمندان.
ـــ ایوانف. م. س، آ. گرانتسفکی، م. آ. داندامایف، گ. آ. کوشلنکو، (1359)، تاریخ ایران، (ترجمۀ سیروس ایزدی و حسین تحویلی). تهران: انتشارات دنیا.
ـــ بابایی ندوشن، ناصر (1394). قنات تاریخی شهر ندوشن. ضمیمۀ آفتاب یزد، 4570: 9. 
جکسن، ا. و. ویلیامز، (1357)، سفرنامۀ جکسن (ایران در گذشته و حال) (ترجمۀ منوچهر امیری و فریدون بدره‌ای). تهران: انتشارات خوارزمی.
ـــ دارمستتر، جیمز (1384) مجموعه قوانین زرتشت (وندیداد اوستا) (ترجمۀ موسی جوان). چاپ دوم، تهران: انتشارات دنیای کتاب.
ـــ همدانی، رشیدالدین فضل‌الله (1356) وقف‌نامۀ ربع رشیدی (به کوشش مجتبی مینوی و ایرج افشار). تهران: انتشارات انجمن آثار ملی.
ـــ زامیاد، عباس، (1397)، روایتی از شواز کهنه؛ برش تاریخی از وضعیت روستا در پنجاه سال پیش، اردکان: انتشارات آرتاکاوا.
ـــ سمسار یزدی، علی‌اصغر، (1393)، قنات زارچ، یزد: انتشارات شاهنده.
ـــ قاسمی ندوشن، حمیدرضا (1392). «روزگاران ندوشن»، دو جلد، ج 2، آب، کشاورزی، وقف و دامداری، طرح پژوهشی ادارۀ کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان یزد.
ـــ غفاری، سید رامین (1395). کشاورزی در آیین زرتشت، فروهر، سال 50، 473: 25 ـــ 33. 
ـــ مهرشاهی، داریوش (1402). آشنایی با سازه‌ای به ‌نام برج یا ساختمان کشت‌خوان یا هشت دری. امرداد.
https://amordadnews.com/181907