فرهنگ یزد

فرهنگ یزد

نگاه مدیران روابط عمومی سازمان‌های دولتی شهر یزد به حرفه روابط عمومی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
سعید دشتی زاد
استادیار دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه یزد
10.22034/fyazd.2024.430375.1095
چکیده
با توجه به نقش مهم و محوری ارتباطات و نهادهای ارتباطی در حوزه فرهنگ عمومی و نقش آفرینی آنان در برساخت‌های ارزشی و هنجاری جامعه، این مطالعه باهدف توصیف دیدگاه مدیران روابط عمومی سازمان‌های دولتی شهر یزد از «شغل روابط عمومی» انجام گرفت. این پژوهش بر آن است با واکاوی دیدگاه‌های مطرح‌شده از سوی مدیران روابط عمومی‌های سازمان‌های دولتی شهر یزد، پاسخی برای این سؤال محوری بیابد که ایشان چه نگاهی به این حرفه دارند؟ از آنجا که دیدگاه مسئولان روابط عمومی نسبت به حرفه خود، نقش اساسی در نحوه عملکرد آنان دارد و انجام تحقیقی که بتواند به واکاوی فهم و تفسیر ایشان از شغل‌شان بپردازد، ضرورت می‌یابد. برای دست‌یابی به هدف تحقیق، از روش کیفی-پدیدارشناسی استفاده شد. مصاحبه‌شوندگان به صورت هدفمند از میان مدیران روابط عمومی‌های سازمان‌های دولتی شهر یزد در سال 1400 انتخاب شدند و حجم نمونه تا اشباع داده‌ها به 21 نفر رسید. داده‌ها از طریق مصاحبه عمیق، گردآوری و با استفاده از روش پیشنهادی اسمیت تجزیه و تحلیل شد. در نتیجه، چهار مضمون کلّی ویژگی‌های استراتژیک، تاکتیکی، تکنیکی و فردی پدیدار شدند. یافته‌های نهایی نشان داد مشارکت‌کنندگان با نگاهی عملگرایانه به حرفه روابط عمومی و وظایف آن می‌نگرند.

تازه های تحقیق

با توجه به نقش مهم و محوری ارتباطات و نهادهای ارتباطی در حوزۀ فرهنگ عمومی و نقش‌آفرینی آنان در برساخت‌های ارزشی و هنجاری جامعه، این مطالعه با هدف توصیف دیدگاه مدیران روابط عمومی سازمان‌های دولتی شهر یزد از  «شغل روابط عمومی» انجام گرفت و منجر به استخراج مضمون‌های ویژگی‌های راهبردی، تاکتیکی، تکنیکی و فردی شد.

تأمل در توصیف‌ها زمینه‌ای و ساختاری حرفۀ روابط عمومی با هدف جستجوی مضمون‌محوری، نمایانگر نوعی «نگاه عمل‌گرایانه» به این حرفه در بین مدیران روابط عمومی سازمان‌های دولتی شهر یزد است؛ بدین معنا که ایشان در عمل به وظایف خود، درموقعیت‌های متفاوت، ضمن در نظر گرفتن بسترها و ارزش‌های کلی، به تاکتیک‌ها و تکنیک‌های راه‌گشا و مفیدی توسل می‌جویند که نتایج عینی و عملی در پی داشته باشد.

یافته‌های تحقیق حاضر، تا حد زیادی با دیدگاه رنجبر (1396) که چهار الگوی روابط عمومی را معرفی کرده‌اند، هم‌خوانی دارد. این چهار الگو عبارت است از: کارگزاری و تبلیغاتی مطبوعاتی، اطلاعاتی همگانی، دوسویۀ ناهم‌سنگ و دوسویۀ هم‌سنگ. یافته‌های این تحقیق ذیل مضامین انعطاف‌پذیری، افکارسنجی، آینده‌پژوهی، ارزش‌مداری، مشارکت‌طلبی، برون‌گرایی، تکنیک‌های ارتباطی، صبوری و گستردگی تجربیات در حوزه‌های مختلف با الگوی دوسویۀ هم‌سنگ هم‌خوانی دارد و یافته‌های مرتبط با مضمون‌های رئیس‌محوری، خودسانسوری، چالش‌پذیری، اعتمادبه‌نفس و خطر‌پذیری نیز با الگوی دوسویۀ ناهم‌سنگ هم‌خوانی دارد. یافته‌های مربوط به اقناع‌گری و تکنیک‌های رسانه‌ای نیز با الگوی اطلاعاتی همگانی هم‌خوانی دارد. یافته‌های مرتبط با خلاقیت و تکنیک‌های هنری را نیز می‌توان در هم‌خوانی با الگوی کارگزاری و تبلیغاتی مطبوعاتی ارزیابی کرد.

همچنین در پژوهش خنیفر، حسین و اسلامی، حسن (۱۳۸۶) نیز به چهار نمونه از نقش دست‌اندرکاران و روابط عمومی اشاره شده است که عبارت‌اند از: متخصّص اجرایی، تسهیل‌گر ارتباطات، تسهیل‌گر تصمیم‌گیری و تکنیسین‌های ارتباطی. یافته‌های این تحقیق ذیل مضامین اصلی ویژگی‌های تکنیکی و فردی با نقش‌های تعریف شده در این پژوهش هم‌خوانی دارد.

یافته‌های این مطالعه ذیل مضامین اصلی ویژگی‌های راهبردی و تاکتیکی با نتایج تحقیق عبدالله‌زاده (1395) در خصوص اهداف روابط عمومی برای ایجاد افکار مساعد و خلق گرایش‌های مطلوب در میان گروه‌های داخل و خارج سازمان، شکل‌دهی به افکار، عقاید و جهت‌دادن به آن دسته از طرز فکرهایی که هنوز شکل و حالت مخصوص نگرفته‌اند، تغییر آن دسته از افکار و نظرهای نامساعد، بی‌اثر ساختن و عقیم‌ گذاشتن عقاید و نظریه‌های خصومت‌آمیز و حفظ و نگهداری افکار و عقاید مساعد و موافق هم‌خوانی دارد.

علی‌نیا (1390) نقش‌های مدیر یک سازمان را شامل نقش‌های متقابل شخصی، اطلاعاتی و تصمیم‌گیری می‌داند. او یکی از نظریه‌های مهم در بحث روابط عمومی را مدیریت نظریۀ میانجی یا وساطت ذکر می‌کند. طبق این نظریه روابط عمومی واسطۀ بین مردم و سازمان است و نقش پل ارتباطی را بین این دو بازی می‌کند. دیدگاه مشارکت‌کنندگان در این تحقیق که ذیل مضمون‌های اصلی ویژگی‌های راهبردی، تاکتیکی و تکنیکی عنوان شده است نیز متضمن چنین نقشی است.

یافته‌های این تحقیق همچنین بر اهمیت برخورداری از ویژگی‌های فردی شامل علاقه‌مندی، اعتماد به نفس، ریسک‌پذیری، برون‌گرایی، صبوری، خلاقیت و تجربه در موفقیت شغلی در روابط عمومی تأکید دارد. رضازاده (1375: 10) در پژوهشی، مهارت‌های اجتماعی نظیر ورزیدگی در سخن گفتن، ورزیدگی در گوش دادن و ورزیدگی و هم‌دلی را برای شاغلان در روابط ضروری می‌داند. او همچنین به ویژگی‌های فردی نظیر اعتمادبه‌نفس و داشتن علاقۀ شغلی به‌عنوان پیش‌شرط‌های موفقیت در روابط عمومی اشاره می‌کند.

 

 

کلیدواژه‌ها
تحلیل مضمون
روابط عمومی
عملگرایی
سازمان‌های دولتی

موضوعات

عنوان مقاله English

The Viewpoints of Public Relations Managers of Yazd Governmental Organizations on the Profession of Public Relations

نویسنده English

Saeed Dashtizad
Yazd University, Faculty of Sociology
چکیده English

Given the crucial role of communication and communicative institutions in shaping public culture and their influence on constructing societal values and norms, this study aims to describe the perspectives of public relations managers in government organizations in Yazd on the "public relations profession." The research seeks to explore the viewpoints expressed by these managers to answer the central question: How do they perceive this communicative-cultural profession? Since public relations managers' perceptions of their profession play a fundamental role in their performance, conducting research that delves into their understanding and interpretation of their work is essential. To achieve the research objective, a qualitative thematic analysis method was employed. Interviewees were purposefully selected from among public relations managers in government organizations in Yazd in the year 2021, and the sample size reached 21 participants until data saturation was achieved. Data were collected through in-depth interviews and analyzed using the method proposed by King and Horrocks. The analysis identified four general themes: strategic, tactical, technical, and personal characteristics. The final findings revealed that the participants view the public relations profession and its responsibilities from a pragmatic perspective

کلیدواژه‌ها English

Thematic
Public relations
Pragmatism
Government Organizations
ادیب حاج‌باقری، محسن، پرویزی، سرور و صلصالی، مهوش، (1389)، روش‌های تحقیق کیفی، تهران: نشر روان.
ــ امیری، سمانه (1392). بررسی دیدگاه‌های کارشناسان عضو انجمن‌های روابط عمومی تهران نسبت به عملکرد روابط عمومی‌ها در ایران. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، گروه ارتباطات اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق.
ــ امینی، رضا، (1401)، روابط عمومی، تهران: انتشارات دانشکدۀ علوم ارتباطات‏ اجتماعی.
ــ بوتان، کارل، و هزلتون، وینسنت، (1387)، نظریه‌های روابط عمومی (ترجمۀ علی‌رضا دهقان)، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.
ــ بینگر، اتولر، (1376)، ارتباطات اقناعی (ترجمۀ علی رستمی)، تهران: مرکز تحقیقات، مطالعات و سنجش برنامه‌ای صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران.
ــ حامدی اغول بیک، علی اشرف (1396). نقش راهبردی و استراتژیک روابط عمومی در سازمان. ماهنامۀ نگاه نو دانش، 13: 6.
ــ خنیفر، حسین و اسلامی، حسن (۱۳۸۶). طراحی الگوی روابط عمومی کارآمد در سازمان‌های دولتی. فصلنامۀ فرهنگ مدیریت. 4: 10.
ــ دیباج، علی‌اکبر، (1399)، روابط عمومی، تهران: انتشارات شرکت ملی نفت ایران.
ــ رضازاده، حمیدرضا (1375). روابط عمومی و مهارت‌های اجتماعی. فصلنامۀ هنر هشتم، پیش‌شمارۀ اول، 10.
ــ رنجبر، محبوبه (1396)، الگوی بومی شایستگی مدیران روابط عمومی دولتی در ایران، رسالۀ دکتری، تهران: گروه علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی.
ــ سفیدی، هوشمند (1383). راهبردهای عملی روابط عمومی، تهران: انتشارات مؤسسۀ تحقیقات روابط عمومی.
ــ عبدالله‌زاده، مهدی (1395). نقش روابط عمومی در ارتباطات درون‌سازمانی بررسی نظرات کارکنان ادارات مرکزی بانک‌های کشور، پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد، تهران: دانشکدۀ علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی.
ــ علی‌نیا، عادل (1390). بررسی دیدگاه‌های اساتید ارتباطات نسبت به عملکرد روابط عمومی‌ها در ایران، پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد، تهران: گروه علوم ارتباطات دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.
ــ عماد افشار، حسین (1394). گذری و نظری بر روابط عمومی. فصلنامۀ مدیریت دولتی، دورۀ جدید، 2(7): 10.
ــ قاسمی، طهمورث (1386). سواد رسانه‌ای؛ رویکرد جدید به نظارت. فصلنامۀ رسانه، سال هفدهم، 17 (4): 86.
ــ کر، عبدالطیف، حسینی‌خواه، علی، کردستانی، فرشته، و دلگشایی، یلدا (1399). کاربرد تحلیل مضمون در شناسایی و تبیین ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخص‌های آموزش کارآفرینی. فصلنامۀ سبک زندگی با محوریت سلامت، 4 (4): 234 ــ  245.
ــ کوهن، پائولا مارانتز (1376). درسنامۀ روابط عمومی (ترجمۀ محمود خاموشی و میرسعید قاضی)، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.
ــ محسنیان‌راد، مهدی، و قدیمی، اسماعیل  (1388). آسیب‌شناسی روابط عمومی در ایران، فصلنامۀ علوم اجتماعی، 47: 10.
ــ محمدپور، احمد (۱۳۹۲)، روش تحقیق کیفی ضد روش، تهران: انتشارات جامعه‌شناسان.
ــ نداف، مهدی، درزیان عزیزی، عبدالهادی، و مسعودی، زینب (1395). بررسی نقش رفتارهای روابط عمومی در عملکرد روابط عمومی و اعتماد اجتماعی (مورد مطالعه: بانک‌های استان خوزستان)، فصلنامۀ توسعۀ اجتماعی (توسعۀ انسانی سابق)، دورۀ 11، 2: 201.
ــ نصیری قیداری، حسن (1382). مدیریت روابط عمومی، تهران: انتشارات رسا.
ــ وبستر، فرانک (1383). نظریه‌های جامعه اطلاعاتی (ترجمۀ قدیمی، اسماعیل) تهران: انتشارات قصیده‌سرا.
ــ دنیس، ویلکاکس، آولت،  فیلیپ،  و ایجی،  ورن، (1390)،  روابط عمومی؛ نقش، فرایند و استراتژی (ترجمۀ محمد اعرابی و داوود ایزدی)، تهران: انتشارات دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
ــ یحیایی ایله‌ای، احمد (1388). مبانی روابط عمومی، تهران: مؤسسۀ کارگزار روابط عمومی.
Alansari, H. A. (2018). Public relations in academic libraries in Gulf Cooperation Council (GCC) states, Library Management, 34 (1/2),pp. 68-82.
Al-Shohaib, KH., Al-Kandari, A. A. J., & Abdulrahim, M. A. (2009). Internet adoption by Saudi public relations professionals,
Journal of Communication Management, 13 (1), pp.21-36.
Childers Hon, L. (1998). Demonstrating Effectiveness in Public Relations: Goals, Objectives, and Evaluation, Journal of Public Relations Research, 10 (2), pp.14-16.
Fawkes ,Johanna(2001). What is Public Relations, the public relation handbook, London and New york: Routledge publication, p.19.
Gray, D., Davies, F., & Blanchard, K. (2004). Does use of public relations promote a higher growth rate in small firms? The case of Lincolnshire, Corporate Communications: An International Journal, 9(4), pp.294-301.
Gurel, E., & Kavak, B. (2010). Commentry A conceptual model for public relations in museums, European Journal of Marketing, 44 (1/2), pp.42-65.
Hsieh, A., & Li, CH. (2008). The moderating effect of brand image on public relations perception and customer loyalty, Marketing Intelligence & Planning, Journal of
Public Relations Research, 26 (1), pp.26-42.