Culture of Yazd

Culture of Yazd

Tracing the Origins of Spatial Competition within the Context of Historical Geography: A Comparative Study of the Cities of Maybod and Ardakan

Document Type : Original Article

Author
Researcher and lecturer of Geography Center of Imam Hossein University
10.22034/fyazd.2024.465690.1115
Abstract
A sense of place as a logical outcome of human social life in a specific geographical location has existed throughout various historical periods, with feelings of superiority over others serving as a catalyst for spatial competitions. These competitions encompass a range of scales, from local to national levels. The cities of Ardakan and Maybod share cultural homogeneity, identity similarities, and geographical proximity, reflecting their geographical interconnectedness. The spatial competitions between these two cities have continually sparked reflection and inquiry, with the question of how these relationships and rivalries have developed within the context of historical geography being the focus of this article. This research is practical in nature and is conducted using descriptive and analytical methods. By relying on library resources and existing documents, the study employs a trend analysis approach and the interpretation of geographical and historical sources to collect and analyze findings. The findings of this research indicate that the spatial competitions of these two cities are not confined to specific issues pertaining to recent years; instead, the roots of this rivalry should be sought in historical geography and the collective historical memory of the inhabitants of these two cities, rather than solely in contemporary matters related to territorial divisions
Keywords

Subjects


ـــ آیتی، عبدالحسین، (1317)، تاریخ یزد، یزد: چاپخانۀ گلبهار.
ـــ ابویی مهریزی، محمدرضا، (1383)، سادات نعمت‌اللّهی یزد در عصر صفوی، یزد: بنیاد ریحانةالرسول.
ـــ احمدی‌پور، زهرا، و منصوریان، علیرضا (1385). تقسیمات کشوری و بی‌ثباتی سیاسی در ایران (1357 ـــ 1285). فصلنامۀ ژئوپلیتیک، سال دوم، 1: 56 ـــ 84.                  
ـــ احمدی‌پور، زهرا (1378). مروری بر تاریخچه و سیر تحولات تقسیمات کشوری در ایران. مجلۀ رشد جغرافیا، 50: 43 ـــ 61.
ـــ احمدی‌پور، زهرا، و قادری حاجت، مصطفی، و ملاحسینی اردکانی، رضا (1392). الگویابی رقابت‌های مکانی ناشی از مهر مکان در نواحی متجانس فرهنگی، مطالعۀ موردی: شهرهای اردکان و میبد در استان یزد. پژوهش‌های جغرافیای انسانی، 45 (1): 98 ـــ 121.         
ـــ اخباری، محمد، و یداللهی محسن (زمستان 1384). فرایند تصمیم‌گیری تقسیم استان خراسان و اثرات سیاسی‌اجتماعی آن، فصلنامۀ ژئوپلیتیک، سال اول، 2: 74 ـــ 93.
 ـــ اسفنجاری کناری، عیسی، (1385)، میبد شهری که هست، جلد نخست، میبد: پایگاه میراث فرهنگی و گردشگری میبد.
ـــ اعتماد‌السلطنه، محمدحسن‌خان، (1364)، مرآت‌البلدان‌، 4 جلد، ج 1، تهران: انتشارات اسفار.
 ـــ افخمی عقدا، علیرضا (1376). بررسی و شناخت روابط متقابل شهر و روستا در ساختار فضایی شهر اردکان. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد جغرافیای انسانی (مطالعات ناحیه‌ای)، اصفهان: دانشگاه اصفهان.
 ـــ افشار سیستانی، ایرج، (1378)، شناخت استان یزد، تهران: انتشارات هیرمند.
 ـــ امیر احمدیان، بهرام، (1383)، تقسیمات کشوری، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
 ـــ باقری، اشرف‌السادات (1397). در جستجوی معنی و مفهوم جغرافیای تاریخی، رشد آموزش جغرافیا، 122: 52 ـــ 70.
 ـــ بشیریه، حسین، (1383)، ایدئولوژی سیاسی و هویت اجتماعی در ایران، تهران: انتشارات مؤسسۀ تحقیقات و توسعۀ علوم انسانی.
ـــ پاکزاد، جهانشاه، (1388)، مبانی نظری و فرایند طراحی شهری، چاپ سوم، تهران: وزارت مسکن و شهرسازی.
ـــ پورزارع بفرویی، مرتضی (1387). تأثیر رقابت‌های مکانی بر چگونگی سازمان‌دهی سیاسی فضا (مطالعۀ موردی شهرستان‌های اردکان و میبد). پایان‌نامه کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی، تهران: دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.
ـــ پویا، سید عبدالعظیم، (1371)، سیمای باستانی شهر میبد، یزد: دانشگاه آزاد اسلامی واحد میبد.
 ـــ پیری اردکانی، نادر، (1388)، به زلالی چشمه (مجموعه اسناد و مکتوبات اردکان)، قم: مجمع ذخائر اسلامی.
 ـــ پیشگاهی فرد، زهرا (1379). پویش انتخابات پارلمانی در حوزۀ اردکان و میبد. مجلۀ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران. دورۀ 156، 967: 177 ـــ 185.
 ـــ تانکیس، فرن، (1388)، فضا، شهر و نظریۀ اجتماعی؛ مناسبات اجتماعی و شکل‌های شهری (ترجمۀ حمیدرضا پارسی و آرزو افلاطونی)، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
 ـــ تشکری بافقی، علی‌اکبر، (1377)، مشروطیت در یزد، یزد: انتشارات مرکز یزدشناسی.
 ـــ جانب‌اللّهی، محمدسعید، (1383)، چهل گفتار در مردم‌شناسی میبد. دفتر اول فرهنگ و فناوری قنات، تهران: انتشارات روشنان.
 ـــ جعفری، محمدبن‌حسن، (1384)، تاریخ یزد (به کوشش ایرج افشار)، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
       ـــ جونز، مارتین، و جونز، رایس، و وودز، مایکل، (1386)، مقدمه‌ای بر جغرافیای سیاسی (ترجمۀ زهرا پیشگاهی‌فرد و رسول اکبری)، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
 ـــ حاجی شعبانی، محمد، (1367)، میبد و تقسیمات کشوری، یزد: استانداری یزد.
 ـــ حافظ‌نیا محمدرضا، احمدی‌پور، زهرا، و قادری حاجت، مصطفی، (1389)، سیاست و فضا، مشهد: انتشارات پاپلی.
ـــ حافظ‌نیا، محمدرضا، و کاویانی راد، مراد، (1383)، افق‌های جدید در جغرافیای سیاسی، تهران: انتشارات سمت.
 ـــ حافظ‌نیا، محمدرضا، (1385)، اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک، مشهد: انتشارات پاپلی.
 ـــ حافظ‌نیا، محمدرضا، (1379)، مبانی مطالعات سیاسی ـــ اجتماعی (1)، قم: انتشارات سازمان حوزه‌ها و مدارس علمیۀ خارج از کشور.
ـــ حسینی راد، رضا (1371). تحلیل توسعۀ اقتصادی منطقۀ یزد از دید آمایش سرزمین. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، تهران: دانشکدۀ اقتصاد و معارف اسلامی دانشگاه امام صادق (ع).
 ـــ حمیدی، علی، (1372). شهرستان میبد: جایگاه تمدن، اندیشه، صنعت، میبد: فرمانداری میبد.
ـــ حیدریه‌زاده، محمود، (2537)، بلوک میبد، تهران: انتشارات چکیده.
 ـــ دائرةالمعارف تشیع، (1368)، زیر نظر صدر، حاج سیدجوادی احمد، فانی، کامران، و خرمشاهی، بهاء‌الدین، تهران: سازمان دائرةالمعارف تشیع.
 ـــ دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، (1375)، زیر نظر موسوی بجنوردی، کاظم. تهران: مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.
ـــ سپهری اردکانی، علی، (1374)، تاریخ اردکان، 3 جلد، ج 2، اردکان: انتشارات حنین.
ـــ سپهری اردکانی، علی، (1386)، یونان کوچک، اردکان: انتشارات قداست.
ـــ سید رکن‌الدین، (1365)، وقفنامۀ جامع‌الخیرات، یزد: انتشارات ادارۀ کل حج و اوقاف و امور خیریه.
 ـــ شکویی، حسین، (1382)، فلسفه‌های محیطی و مکتب‌های جغرافیایی، تهران:گیتاشناسی.
 ـــ شکویی، حسین، (1378)، اندیشه‌های نو در فلسفۀ جغرافیا، تهران: سازمان جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی.
 ـــ شیعه، اسماعیل، (1381). مقدمه‌ای بر مبانی برنامه‌ریزی شهری، چاپ دوازدهم، تهران: دانشگاه علم و صنعت ایران.
ـــ طاهری، احمد، (1317)، تاریخ یزد، یزد: چاپخانۀ گلبهار.
ـــ طباطبایی اردکانی، سید محمود، (1381)، فرهنگ عام، اردکان، تهران: شورای فرهنگ عمومی استان یزد.
ـــ طباطبایی اردکانی، سید محمود، (1389)، واژه‌نامۀ گویشی اردکان، تهران: مؤسسۀ پیشین‌پژوه.
ـــ طرب نائینی، محمدجعفر‌بن‌محمدحسین، (1353)، جامع جعفری (به کوشش ایرج افشار)، تهران: انتشارات انجمن آثار ملی.
ـــ فراهی، محترم، (1378)، سیر تحول نقشه و تقسیمات کشوری ایران 1285 ـــ 1383 هجری شمسی، تهران: معاونت سیاسی و اجتماعی وزارت کشور.
ـــ فرید، یدالله، (1379). شناخت‌شناسی و مبانی جغرافیای انسانی، اهر: دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر.
ـــ فتحی، کوروش، (1399)، کاربرد جغرافیای تاریخی در آموزش تاریخ. پژوهش در آموزش مطالعات اجتماعی. دورۀ دوم (2): 49 ـــ73.
ـــ فضل‌الله همدانی، خواجه رشیدالدین، (2536)، وقفنامۀ ربع رشیدی (به کوشش مجتبی مینوی و ایرج افشار)، تهران: سلسله‌انتشارات انجمن آثار ملی.
ـــ فلاح مدواری، حجت (1382). بررسی نظام شهری استان یزد و برنامه‌ریزی بهینۀ آن. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، یزد: دانشگاه یزد.
ـــ فلاحت، محمد‌صادق، (1385)، مفهوم حس مکان و عوامل شکل‌دهندۀ آن، تهران: نشریۀ هنرهای زیبا، 26: 58 ـــ 74.
ـــ قریب، قاسم (1400). روش پژوهش و آموزش در جغرافیای تاریخی از منظر دانش تاریخ. پویش در آموزش علوم انسانی. 23: 57 ـــ 70.
ـــ قنبری، قاسم (1387). تحلیل عوامل مؤثر بر ارتقاءِ سطوح تقسیمات کشوری (مود: استان فارس). پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد جغرافیای سیاسی، تهران: دانشگاه تربیت مدرس.
ـــ کاتب، احمد، (1386)، تاریخ جدید یزد (به کوشش ایرج افشار)، تهران: امیرکبیر.
ـــ کاویانی راد، مراد، (1389)، ناحیه‌گرایی در ایران از منظر جغرافیای سیاسی، تهران: پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی.
ـــ کتبی، محمود، (1364)، تاریخ آل مظفر (به اهتمام و تحشیۀ عبدالحسین نوایی)، چاپ دوم، تهران: انتشارات امیرکبیر.
ـــ کریمی‌پور، یدالله، و محمدی، حمیدرضا، (1388)، ژئوپلیتیک ناحیه‌گرایی و تقسیمات کشوری ایران، تهران: نشر انتخاب.
ـــ کریمی‌پور، یدالله، (1381)، مقدمه‌ای بر تقسیمات کشوری ایران. تهران: انجمن جغرافیایی ایران.
ـــ مجتهدزاده، پیروز، (1381)، جغرافیای سیاسی ـــ سیاست جغرافیایی، تهران: سمت.
ـــ مدنی‌پور، علی، (1379)، طراحی فضای شهری (نگرشی بر فرایند اجتماعی و مکانی)، تهران: شرکت برنامه‌ریزی و پردازش.
ـــ مستوفی بافقی، محمدمفید، (1385)، جامع مفیدی (به کوشش ایرج افشار)، 3 جلد، ج 3، تهران: انتشارات اساطیر.
ـــ مستوفی، حمدالله، (1362)، نزهةالقلوب (به اهتمام و تصحیح گای لیسترانج)، تهران: دنیای کتاب.
ـــ ملاحسینی اردکانی، رضا، (1386)، بررسی تغییرات یکصدسالۀ حوزه‌های انتخابیۀ استان یزد و ارائۀ الگوی بهینه، طرح تحقیقاتی. یزد: استانداری یزد.
ـــ موسوی‌نژاد، سید رضا (1366). بررسی جغرافیای اقتصادی شهر میبد. پایان‌نامۀ کارشناسی جغرافیا، یزد: دانش‌سرای عالی یزد.
ـــ مویر، ریچارد (1379)، درآمدی نو بر جغرافیای سیاسی (ترجمۀ دره میرحیدر)، تهران: سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح.
ـــ میرحیدر، دره، و ذکی، قربانعلی، (1381)، بررسی نظام جغرافیایی ـــ سیاسی ناحیه‌ای و امکان‌سنجی آن در ایران. پژوهش‌های جغرافیایی. شمارۀ 42: 49 ـــ.64
ـــ میرکتولی، جعفر، و منافی آذر، رضا (1388)، درآمدی به اقتصاد فضا، گرگان: دانشگاه گلستان.
 ـــ نواب رضوی، میرزا محمد، (1388)، خاطرات وکیل‌التولیه (به کوشش علی‌اکبر تشکری بافقی)، 2جلد، ج 2، تهران: انتشارات سخن.
ـــ هاگت، پیتر، (1382)، جغرافیا ترکیبی نو (ترجمۀ شاپور گودرزی‌نژاد)، 2 جلد، ج 2، تهران: انتشارات سمت.
ـــ هامون، گروه مطالعاتی، (1365)، مطالعۀ جامع توسعۀ اقتصادی و اجتماعی استان یزد، 7 جلد، ج 5، جمعیت و جوامع. یزد: سازمان برنامه‌وبودجه.